Oorzaken van stress (2)

 
Uit onderzoek blijkt dat er een relatie bestaat tussen iemands persoonlijkheid en diens vermogen om op stresssituaties te reageren. Niet iedereen is even gevoelig voor stress. De één is stressbestendiger dan de ander.

Het heeft te maken met je karakter, met hoe je in het leven staat, met wat voor instelling je hebt. Dat brengt me bij de vierde categorie stressveroorzakers:

 

4. Persoonskenmerken
Stress kan voortkomen uit prestatiegerichtheid, maar ook geworteld zijn in een negatief zelfbeeld en een te grote behoefte aan erkenning. Je kunt dat herkennen aan de volgende kenmerken:

Naast deze persoonskenmerken is er nog een vijfde, misschien niet zo voor de hand liggende categorie, maar wel een echte valkuil voor velen:

5. De stress van christen zijn
Ik heb gemerkt dat christen zijn ook een druk met zich mee kan brengen. Het valt niet mee om christen te zijn in een wereld die zo totaal anders is. Die wereld verwacht dat jij je aanpast, dat je meedoet met de meerderheid. Op je werk is er de druk van je collega’s, op school is er de 'peerpressure', een klimaat waarin het van belang is om 'erbij te horen'. Je wilt aan de ene kant ‘anders zijn’ en jezelf onderscheiden als christen, maar aan de andere kant wil je ook geen zonderling zijn. In hoeverre pas je je aan? Dat kan een geweldige stressfactor zijn.

Naast de druk vanuit gezin, werk of school komt er voor christenen nog een factor bij en dat is het gevoel dat de kerk ook nog eens bepaalde verwachtingen bij je neerlegt. De leiders van de gemeente willen immers graag dat je betrokken bent en dat je je inzet. En als je dat niet voldoende doet, dan kun je je al snel aan laten klagen, zeker als je daar gevoelig voor bent. Soms wordt die schuld zelfs openlijk gecommuniceerd. Elke kerk heeft zo zijn eigen ongeschreven gedragsregels. Als je christen bent, dan hoor je toch… Vul maar in. We kunnen elkaar met onze ongeschreven regels een grote druk opleggen.

En dan heb je nog christenen die zichzelf een juk opleggen. Ze denken dat ze vreselijk hun best moeten doen om God te behagen. Ze denken dat ze hard moeten werken om zijn liefde te verdienen. Ze zijn onder de tirannie van 'het moeten' gekomen. Hoe herken je dat bij jezelf? Je hebt het gevoel dat je nooit genoeg hebt gedaan. Dat gevoel doortrekt je hele leven. ‘Ik moet het voortaan beter doen’, ‘Ik had het beter moeten doen’, ‘Ik zou het beter moeten kunnen doen.’ Op alle terreinen van het leven, van koken tot bidden of getuigen – ‘Ik heb het niet goed genoeg gedaan.’

 

Kortom: je loopt altijd op je tenen, je rekt jezelf altijd uit, je probeert het voortdurend, maar het lukt je nooit helemaal. Je hebt als lijflied: ‘Als ik maar…’ Je gaat gebukt onder schuldgevoelens. Dit alles brengt uiteindelijk een ongezonde stress in je leven.
Paulus zag dit gevaar in de gemeente te Galatië. Hij schrijft:

‘Christus heeft ons bevrijd opdat wij in vrijheid zouden leven; houd dus stand en laat u niet opnieuw een slavenjuk opleggen. 
Galaten 5:1